Ultrarzadka choroba dziedziczna – czy ją znasz?


table{border:1px solid black;}




  Czego dowiesz się z artykułu:




Co jest istotą choroby Huntera i jakie są jej charakterystyczne objawy
Dlaczego rola laryngologa w diagnostyce i leczeniu jest taka ważna
Jakie mamy dostępne terapie
Gdzie skierować pacjenta z podejrzeniem choroby.



Choroba Huntera [ICD – E 76.1, OMIM – 309900] to ultrarzadka choroba dziedziczna. Cechy charakterystyczne: karłowatość, grube rysy twarzy, powiększenie wątroby i śledziony, przykurcze palców, opóźnienie umysłowe i głuchota. Zespół chorobowy został opisany po raz pierwszy u dwóch braci przez dr. Charlesa A. Huntera w 1917 r. (Charles A. Hunter (1873–1955)) [1].





Choroby rzadkie – częstość w populacji nie jest wyższa niż 1 na 2000 osób lub rzadziej


Choroby ultrarzadkie - występują z częstością 1 na 50 tysięcy lub mniejszą



Większość chorób rzadkich to choroby ultrarzadkie, występujące z częstością ok. 1 na 100 tysięcy, część chorób ultrarzadkich występuje z częstością zaledwie 1 na pół miliona czy 1 na milion urodzeń.

Każda z chorób rzadkich, a zwłaszcza ultrarzadkich, charakteryzuje się niską częstością występowania, ich sumaryczna duża liczba sprawia, że cierpi na nie ok. 7% populacji

Na chorobę rzadką lub ultrarzadką choruje około 2,3-3 miliony Polaków, całkowita liczba osób dotkniętych chorobami rzadkimi w UE to powyżej 27 milionów








 Choroba Huntera




  Etiopatogeneza



Choroba Huntera, mukopolisacharydoza typu II [MPS II] należy do wrodzonych defektów metabolicznych wywołanych zaburzeniami metabolizmu glikozaminoglikanów (GAG) – kwaśnych mukopolisacharydów. Mukopolisacharydozy (MPS) to heterogenna grupa dziedzicznych zaburzeń metabolicznych, z których każde wiąże się z niedoborem co najmniej jednego z enzymów biorących udział w katabolizmie glikozaminoglikanów (GAG). Prawidłowe GAG są podstawową i niezwykle istotną częścią składową tkanki łącznej, składają się z łańcuchów cząsteczek cukrów i podlegają rozkładowi w lizosomach dzięki działaniu zestawu właściwych enzymów. Brak lub niedobór enzymu powoduje zaburzenie procesu katabolizmu GAG w lizosomach, co prowadzi do nieprawidłowych, patologicznych form metabolizmu, w konsekwencji skutkując nieprawidłową budową i funkcją wszystkich elementów tkanki łącznej. Nieprawidłowy metabolizm GAG powoduje coraz rozleglejsze skutki w organizmie chorego, w związku z czym objawy przedmiotowe i podmiotowe choroby nasilają się wraz z wiekiem. Opisywanych jest siedem typów MPS (I, II, III, IV, VI, VII i IX) ze znanymi niedoborami 11 różnego typu enzymów.








Glikozaminoglikany (GAG) dawniej nazywane mukopolisacharydami są polimerami polianionowymi, z których większość zawiera reszty węglowodanowe: N-asctyloheksozoaminę i kwas uronowy.








Istotą choroby Huntera jest niedobór aktywności lizosomalnego enzymu sulfatazy siarczano-iduronowej, co powoduje patologiczną zmianę metabolizmu siarczanu dermatanu i heparanu w tkankach organizmu chorego z następowymi zaburzeniami metabolizmu tkanki łącznej całego organizmu oraz nadmiernym wydalaniem tych związków z moczem [2, 3].


  Dziedziczenie



Dziedziczenie ma charakter recesywny związany z chromosomem X (w odróżnieniu od innych postaci mukopolisacharydoz, które są dziedziczone autosomalnie recesywnie).



Gen IDS znajduje się na długim ramieniu chromosomu X (Xq28), nosicielami są kobiety, mężczyźni chorujący na MPS II niezwykle rzadko mają potomstwo.





Ryc. 1. Zespół Huntera wiąże się z dziedziczeniem sprzężonym z chromosomem X recesywnie. Kobieta jest zdrową nosicielką – rzadko zdarza się, że u kobiet nosicielek występują objawy choroby. Mężczyźni mają chromosom X oraz Y. To oznacza, że będzie on dotknięty pełnoobjawową chorobą. Jeśli kobieta jest nosicielką choroby sprzężonej z chromosomem X, ryzyko wystąpienia choroby u jej synów wynosi 50%. Dla córek istnieje 50% ryzyko, że będą nosicielkami takiej choroby [1].





Choroby metaboliczne sprzężone z chromosomem X: Danona, Fabry’ego, Huntera



W ostatnich latach opisano wiele nowych mutacji (ponad 300) zlokalizowanych na chromosomie X, w efekcie jest podkreślana w wielu publikacjach znaczna heterogenność fenotypowa zespołu Huntera. Większość z opisywanych mutacji to mutacje zmiany sensu. W konsekwencji zmian w zakresie transkrypcji i translacji występują głębokie zaburzenia metabolizmu w lizosomach GAG oraz postępujące patologiczne zmiany w całym organizmie chorego. Zarówno ilość enzymu IDS, jak i jego aktywności nie korelują ze stopniem nasilenia objawów klinicznych u pacjentów z MPS II [4, 5].



  Epidemiologia



Choroba dotyka około 1 na 140.000 urodzin, 1 na 77.000 nowonarodzonych chłopców, przypadk...
Pełna treść dotępna tylko dla zalogowanych użytkowników.