Choroba zwyrodnieniowa stawów (ChZS) jest powszechnym, przewlekłym i postępującym procesem degeneracyjnym stawów, prowadzącym do utraty ilości i jakości chrząstki stawowej oraz nieodwracalnych zmian w innych strukturach anatomicznych stawu. Klinicznie ChZS powoduje ból, obrzęk i sztywność zajętych stawów, utrudniając swobodne poruszanie się i przyczyniając do niepełnosprawności [1].





Od epidemiologii do patogenezy

W 2019 r. na świecie żyło ok. 528 mln ludzi z rozpoznaniem choroby zwyrodnieniowej stawów, co stanowiło wzrost o 113 proc. w porównaniu z 1990 r. [1]. Około 73 proc. osób chorych ma ponad 55 lat, a 60 proc. to kobiety[4]. Według Głównego Urzędu Statystycznego, w Polsce w 2019 r. ChZS stanowiła 15,5 proc. wszystkich chorób przewlekłych u osób dorosłych, przy jednoczesnym wzroście tego rozpoznania w porównaniu z 2014 r. (15,2 proc.) [1].

Najczęstszą lokalizacją zmian zwyrodnieniowych jest staw kolanowy (gonartroza), następnie staw biodrowy (koksartroza) i ręce. W związku ze starzeniem się społeczeństw oraz rosnącym wskaźnikiem otyłości i urazów oczekuje się, że częstość występowania ChZS na świecie będzie nadal systematycznie wzrastała[1].

Za główną przyczynę ChZS przez wiele lat uważano mechaniczne uszkodzenie chrząstki stawowej, spowodowane starzeniem się oraz nadmiernym obciążeniem (otyłość, urazy, intensywny trening). Badania prowadzone w ost...