Endometrioza (endometriosis) jest przewlekłą, estrogenozależną chorobą zapalną, charakteryzującą się obecnością tkanki endometrium-podobnej poza jamą macicy, najczęściej w obrębie miednicy mniejszej. Choroba może przebiegać z bólem, zaburzeniami płodności oraz objawami ze strony przewodu pokarmowego i układu moczowego. Dotyczy około 6–11% kobiet w wieku rozrodczym, a jej częstość jest wyższa wśród pacjentek z przewlekłym bólem miednicy i niepłodnością.




Jednym z najważniejszych wyzwań pozostaje opóźnienie diagnostyczne. W różnych badaniach czas od wystąpienia pierwszych objawów do rozpoznania wynosi średnio około 7–10 lat, choć wartości te różnią się w zależności od populacji i przyjętej metodologii. Współczesne wytyczne, w tym rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników (PTGiP) oraz Europejskiego Towarzystwa Rozrodu Człowieka i Embriologii (ESHRE), odchodzą od traktowania laparoskopii jako obligatoryjnego pierwszego etapu diagnostyki. Coraz większe znaczenie ma diagnostyka kliniczna i odpowiednio ukierunkowane badania obrazowe, które umożliwiają wcześniejsze rozpoczęcie leczenia u pacjentek z wysokim prawdopodobieństwem choroby.



Przeczytaj także:
Przestańmy leczyć same jajniki »


Postacie kliniczne i patogeneza
W praktyce klinicznej wyróżnia się trzy główne postacie endometriozy:


Endometrioza otrzewnowa (powierzchowna) – obejmuje ogniska zlokalizowane na powierzchni otrzewnej. Zmiany mogą mieć różny wygląd, od subtelnych, niepigmentowanych lub czerwonych ognisk po bardziej zaawansowane, włókniste i ciemne implanty.

Endometrioza jajnikowa (endometrioma) – prowadzi do powstawania torbieli endometrialnych jajnika, zawierających gęstą,...